Wrth wraidd bywyd yr eglwys leol mae’r gymuned—ac yn ganolog i’r gymuned honno mae plant. Nid “dyfodol yr eglwys” yn unig yw plant; maent yn rhan fyw a gweithredol o’r eglwys heddiw. Trwy eu presenoldeb, eu cwestiynau gonest a’u llawenydd naturiol, maent yn herio ac yn cyfoethogi ffydd y gynulleidfa gyfan.

Plant fel rhodd a chyfrifoldeb
Yn y traddodiad Cristnogol, mae plant yn rhodd gan Dduw. Mae’r Beibl yn ein hatgoffa o’u gwerth a’u lle canolog yng nghalon Iesu ei hun. Pan fydd yr eglwys leol yn rhoi lle amlwg i blant, mae’n adlewyrchu’r alwad honno i’w croesawu, eu meithrin, a’u hamddiffyn. Nid tasg eilradd mohoni, ond cyfrifoldeb sanctaidd sy’n galw am ymrwymiad, gofal a dyfalbarhad.

Meithrin ffydd o’r cychwyn
Mae plentyndod yn gyfnod hollbwysig ar gyfer ffurfio hunaniaeth a gwerthoedd. Trwy addoli ar y cyd, addysgu’r Efengyl mewn ffyrdd creadigol, a chynnig cyfleoedd i blant wasanaethu ochr yn ochr ag oedolion, gall yr eglwys helpu i osod sylfeini cadarn i ffydd gydol oes. Nid yw hyn yn ymwneud â throsglwyddo gwybodaeth yn unig, ond â dangos ffydd fyw drwy esiampl, perthynas a chymuned.

Cyfoethogi bywyd yr eglwys
Mae plant yn dod â bywyd, egni a gonestrwydd i’r eglwys. Maent yn gofyn cwestiynau sy’n ein gorfodi i feddwl yn ddyfnach, ac yn ein hatgoffa o symlrwydd a llawenydd ffydd. Pan fyddant yn cymryd rhan mewn gwasanaethau, cerddoriaeth, neu weithgareddau cymunedol, mae’r eglwys yn dod yn fwy cynhwysol ac yn adlewyrchu’n well gorff Crist mewn amrywiaeth o oedrannau a phrofiadau.

Buddsoddi yn y dyfodol—heddiw
Mae rhoi blaenoriaeth i blant yn fuddsoddiad yn y dyfodol, ond hefyd yn weithred ffydd yn y presennol. Mae eglwys sy’n meithrin plant yn eglwys sy’n tyfu mewn cariad, tosturi a gobaith. Trwy greu amgylchedd diogel, croesawgar a llawn ysbrydoliaeth, gall yr eglwys leol sicrhau bod plant nid yn unig yn teimlo eu bod yn perthyn, ond eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a’u galw i fywyd o ffydd a gwasanaeth.

Yn y pen draw, pan fyddwn yn rhoi plant yng nghanol bywyd yr eglwys, rydym yn dilyn esiampl Crist ei hun—ac yn caniatáu i’r eglwys adlewyrchu’n llawnach deyrnas Dduw, lle mae pawb, o’r ieuengaf i’r hynaf, yn cael lle wrth y bwrdd.

Isod ceir Siarter ar gyfer lle a rôl plant ym mywyd yr eglwys leol. Beth am fynd ati fel eglwys neu gofalaeth i drafod ei chynnwys:

Siarter ar gyfer lle a rôl plant ym mywyd yr Eglwys
Cyhoeddwyd y siarter 10 pwynt isod am y tro cyntaf ddeng mlynedd ar hugain yn ôl gan rwydwaith gwaith plant Eglwysi Ynghyd ym Mhrydain ac Iwerddon (CTBI), ac ar y pryd fe gyhoeddodd Cyngor yr Ysgolion Sul addasiad Cymraeg ohono.

Fe’i rhannwyd yn eang bryd hynny i gynorthwyo eglwysi i drafod lle a rôl plant ym mywyd ein heglwysi. Yn y cyfnod hwnnw roedd yna lawer mwy o blant yn mynychu oedfaon yn rheolaidd, ond erbyn hyn profiad prin yw dod ar draws plant mewn oedfa ar y Sul. Diolch am yr eglwysi hynny sy’n gofalu bod yna ddarpariaeth ar gyfer plant, ond tybed pa mor bell ydyn ni’n barod i fynd er mwyn sicrhau bod 10 pwynt y siarter yn realiti yn ein heglwysi. Beth am drefnu cyfarfod yn lleol i drafod cynnwys y 10 pwynt agweld i ba raddau rydym yn cytuno efo’r pwyntiau, a sut allwn ni fynd ati i’w gweithredu?

1. Mae plant yn bartneriaid cyfartal ag oedolion ym mywyd yr eglwys.
Ceisiwn ofalu bod plant yn yr eglwys hon yr un mor bwysig ag oedolion.

2. Mae addoliad Cristnogol ar gyfer plant yn ogystal ag oedolion.
Rydym yn ceisio gofalu bod pawb yn yr eglwys hon yn medru addoli Duw mewn llawer o ffyrdd gwahanol, waeth beth yw eu hoedran.

3. Mae dysgu a thyfu mewn ffydd ar gyfer yr eglwys gyfan, yn oedolion a phlant.
Ceisiwn ofalu bod ein heglwys yn helpu pawb i barhau i ddysgu a datblygu yn eu taith ffydd.

4. Mae cymdeithas a chwmnïaeth ar gyfer pawb, a phawb yn perthyn yn ystyrlon i’w gilydd.
Ceisiwn ofalu bod ein heglwys yn awyrgylch lle mae pawb yn teimlo ac yn gwybod eu bod yn perthyn.

5. Mae gwasanaethu a chyfrannu ar gyfer plant, yn ogystal ag oedolion.
Yn yr eglwys hon, rydym yn ceisio gofalu bod plant ac oedolion yn cael gwneud pethau i helpu Duw, yr eglwys a phobl eraill yn y gymuned a’r byd.

6. Mae’r alwad i efengylu a thystiolaethu ar gyfer holl bobl Dduw, yn blant ac oedolion.
Mae Duw eisiau i bawb rannu’r Newyddion Da gydag eraill. Fel eglwys rydym yn ceisio gwrando a helpu pawb o bob oed i rannu’r hyn rydym wedi ei ddysgu.

7. Mae’r Ysbryd Glân yn siarad yn bwerus drwy blant yn ogystal ag oedolion.
Gall pobl ddysgu beth mae Ysbryd Glân Duw eisiau ei ddweud wrthyn nhw drwy’r hyn a ddywedwn ac a wnawn. Mae ein heglwys yn gwrando ar leisiau plant fel rhan o hyn.

8. Mae darganfod a datblygu doniau mewn plant ac oedolion yn gyfrifoldeb ar yr eglwys.
Mae ein heglwys yn ceisio helpu pob un aelod i ddarganfod eu doniau arbennig a’u helpu i ddatblygu a defnyddio’r doniau hynny.

9. Fel teulu’r eglwys, rhaid inni ddysgu gwneud dim ond y pethau hynny mewn grwpiau oedran ar wahân na allwn eu gwneud gyda’n gilydd yn synhwyrol.
Mae ein heglwys yn ceisio creu cyfleoedd inni wneud pethau gyda’n gilydd fel un teulu, ac nid oes ganddi ormodedd o bethau sydd ar gyfer oedolion yn unig.

10. Mae’r cysyniad o ‘offeiriadaeth yr holl saint’ yn cynnwys plant.
Gall pawb yn ein heglwys fod yr un mor agos at Dduw, trwy weddïo a gwasanaethu.

Siarter ar gyfer lle a rôl plant ym mywyd yr Eglwys (Cyfoes) – PDF

Siarter ar gyfer lle a rôl plant ym mywyd yr Eglwys (Clasurol) – PDF

Mae’r Beibl yn rhoi pwyslais clir ar werth a phwysigrwydd plant, gan eu portreadu fel rhodd gan Dduw ac yn ganolog i’w gynllun ar gyfer y ddynoliaeth. Drwy’r Hen Destament a’r Testament Newydd, gwelwn fod plant nid yn unig yn cael eu hamddiffyn a’u caru, ond hefyd yn cael eu defnyddio gan Dduw i gyflawni ei fwriadau.

Yn yr Hen Destament, mae plant yn cael eu disgrifio fel bendith. Dywed Salm 127:3, “Etifeddiaeth oddi wrth yr ARGLWYDD yw plant,” sy’n dangos bod plant yn rhodd werthfawr gan Dduw. Roedd teulu a llinach yn hollbwysig i bobl Israel, ac roedd plant yn cynrychioli parhad y genedl a chadw addewidion Duw yn fyw. Mae straeon fel Samuel a Moses yn dangos sut y gall Duw alw plant neu bobl ifanc i gyflawni tasgau mawr, hyd yn oed pan fyddant yn ifanc ac yn ymddangos yn wan.

Yn y Testament Newydd, mae Iesu’n tanlinellu pwysigrwydd plant mewn ffordd arbennig. Mewn sawl achos, mae’n herio agweddau oedolion tuag at blant. Dywedodd Iesu, “Gadewch i’r plant bach ddod ataf fi, a pheidiwch â’u rhwystro” (Mathew 19:14). Mae hyn yn dangos bod plant yn cael lle llawn yng nghariad a theyrnas Dduw. Yn fwy na hynny, mae Iesu’n defnyddio plant fel esiampl o ffydd ostyngedig a dibyniaeth lwyr ar Dduw, gan ddweud mai fel plentyn y mae’n rhaid i rywun dderbyn teyrnas nefoedd.

Mae’r Beibl hefyd yn pwysleisio cyfrifoldeb oedolion tuag at blant. Mae rhieni a chymunedau’n cael eu hannog i addysgu plant yn ffyrdd Duw, i’w caru, eu hamddiffyn a’u harwain. Mae Diarhebion 22:6 yn dweud, “Hyffordda blentyn yn y ffordd y dylai fynd,” gan bwysleisio pwysigrwydd arweiniad moesol ac ysbrydol. Mae plant yn ganolog i neges y Beibl ac yn rhodd gan Dduw, yn esiampl o ffydd bur, ac yn rhan hanfodol o gynllun Duw ar gyfer y byd. Mae’r Beibl yn ein galw i’w gwerthfawrogi, eu parchu a’u caru, gan gydnabod eu pwysigrwydd nid yn unig ar gyfer y dyfodol, ond hefyd ar gyfer y presennol.

Mae’r Beibl yn cyflwyno plant nid yn unig fel aelodau bregus o gymdeithas, ond fel ffigurau diwinyddol pwysig sy’n datgelu agweddau craidd ar natur Duw a’i berthynas â’r ddynoliaeth. Drwy’r Hen Destament a’r Testament Newydd, mae plant yn cael eu portreadu fel arwyddion o fendith, cyfrwng datguddiad dwyfol, ac yn her foesol i oedolion.

Yn yr Hen Destament, mae plant yn symbol o addewid a pharhad. Yn ddiwylliannol, roedd cymdeithas Israel yn dibynnu ar deulu a llinach, felly roedd plant yn hanfodol i hunaniaeth grefyddol a chenedlaethol y bobl. Mae Salm 127:3 yn disgrifio plant fel “etifeddiaeth oddi wrth yr ARGLWYDD”, gan awgrymu nad eiddo personol yw plant ond ymddiriedolaeth gan Dduw. Mae hyn yn gosod cyfrifoldeb moesol ar rieni a’r gymuned i’w magu’n gyfiawn.

Yn ogystal, defnyddir plant yn aml fel offerynnau yng nghynllun Duw, sy’n tanseilio syniadau dynol am rym a statws. Mae straeon Samuel (1 Samuel 3) a Moses yn dangos bod Duw’n dewis y rhai ifanc a diamddiffyn i gyflawni ewyllys dwyfol. Yn ddiwinyddol, mae hyn yn atgyfnerthu’r syniad bod awdurdod Duw yn uwch na hierarchaethau cymdeithasol, ac nad yw gwerth unigolyn yn seiliedig ar oedran na gallu.

Yn y Testament Newydd, mae agwedd Iesu tuag at blant yn nodi newid sylweddol mewn pwyslais diwinyddol. Mewn cymdeithas lle’r oedd plant yn aml heb statws na hawliau, mae Iesu’n eu gosod yng nghanol ei ddisgyblion (Marc 9:36–37). Nid jest gweithred o dosturi yw hyn, ond datganiad diwinyddol: mae derbyn plentyn yn gyfystyr â derbyn Duw ei hun. Trwy hyn, mae Iesu’n ailddiffinio mawredd fel gwasanaeth a gostyngeiddrwydd.

Y mae Iesu’n defnyddio plentyn fel model ar gyfer ffydd wirioneddol. Pan ddywed fod yn rhaid “troi a dod yn debyg i blant” i fynd i mewn i deyrnas nefoedd (Mathew 18:3), nid yw’n canmol diniweidrwydd yn unig, ond dibyniaeth lwyr ar Dduw. Mae hyn yn herio credoau crefyddol sy’n pwysleisio rheolau, statws neu hunan-ddigonolrwydd.

Mae’r Beibl hefyd yn gosod goblygiadau moesol clir ar sail gwerth plant. Mae Diarhebion 22:6 a Deuteronomium 6 yn pwysleisio addysg grefyddol fel cyfrifoldeb parhaus. Nid yw hyn yn ymwneud â disgyblaeth yn unig, ond â llunio cymeriad, ffydd a chyfiawnder. Yn y Testament Newydd, mae rhybudd Iesu yn erbyn achosi i blentyn “syrthio” (Mathew 18:6) yn tanlinellu difrifoldeb camdriniaeth neu esgeulustod.

Felly mae plant yn y Beibl yn gweithredu ar sawl lefel: fel rhodd, fel symbol, ac fel her. Maent yn datgelu natur gras Duw, yn tanseilio hierarchaethau cymdeithasol, ac yn gosod safon foesol uchel i oedolion. Felly, nid yw pwysigrwydd plant yn y Beibl yn ymylol, ond yn ganolog i’w neges am gariad, cyfrifoldeb a theyrnas Duw.