{"id":3737,"date":"2018-09-26T13:44:38","date_gmt":"2018-09-26T13:44:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ysgolsul.com\/?page_id=3737"},"modified":"2026-01-28T10:03:41","modified_gmt":"2026-01-28T10:03:41","slug":"medalau-gee","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ysgolsul.com\/?page_id=3737","title":{"rendered":"Medalau Gee"},"content":{"rendered":"
Cyflwyniad i'r Medalau Gee<\/div>
\n\"\"Cyflwynir medalau Gee yn flynyddol i ffyddloniaid yr Ysgol Sul, er cof am Thomas a Sussanah Gee. Cyhoeddwr, perchennog newyddiaduron a golygydd Cymreig o Ddinbych oedd Thomas Gee. Datblygodd Gwasg Gee i fod yn un o\u2019r gweisg pwysicaf yn hanes Cymru, a bu\u2019r wasg yn ddylanwadol iawn am bron i ddwy ganrif, ers ei sefydlu yn nhref Rhuthun. Priododd \u00e2 Susannah, merch Plas Coch, Llanychan. Cafodd y ddau wyth o blant. Cafodd ei fagu fel eglwyswr, ond yn 1830 ymunodd \u00e2\u2019r Methodistiaid Calfinaidd. Credodd a hyrwyddodd y syniad o ddirwest a sefydlodd system i wobrwyo aelodau ffyddlon o\u2019r capel gyda\u2019r hyn a adnabyddir heddiw fel \u2018Medalau Gee\u2019. Pan symudodd yn \u00f4l i Ddinbych yn 1838, dechreuodd bregethu gyda\u2019r Methodistiaid Calfinaidd, ond ni chymerodd ofalaeth ar gapel. Ymhlith y clasuron a ddaeth o\u2019r wasg yr oedd deg cyfrol o\u2019r Gwyddoniadur Cymreig a gostiodd tuag \u00a320,000 i\u2019w gyhoeddi (cyfystyr a \u00a32.5 miliwn yn arian heddiw!); a\u2019r \u2018Faner\u2019, sef prif bapur newydd Cymraeg Cymru am dros gant a hanner o flynyddoedd.<\/p>\n

Bu Cyngor Eglwysi Rhyddion Gogledd Cymru yn cydweithio gyda\u2019r teulu i gyflwyno Medalau Gee i ffyddloniaid yr ysgol Sul ers 1906. Hwn oedd yr hysbyseb a ymddangosodd yn y Faner yn 1905: Caniatewch i ni hysbysu fod Miss Gee (sef merch Thomas a Sussanah) am roddi pum medal arian i aelodau hynaf yr Ysgol Sul er coffadwriaeth am ei thad a\u2019i mam. Dyma\u2019r amodau i geisio amdanynt: Rhaid i\u2019r ymgeisyddi fod yn 70 oed, ac yn parhau i fynychu yr Ysgol. Rhaid i\u2019r cais gael cymeradwyaeth arolygwr yr Ysgol y mae yr ymgeisydd yn aelod ohoni, a chymeradwyaeth Ysgrifennydd Cyngor yr Eglwysi Rhyddion fyddo\u2019n fwyaf cylfeus iddo. Rhenir y medalau yng nghyfarfod blynyddol Cynghrair Eglwyisi Rhyddion Gogledd Cymru, yr hwn a gynhelir nesaf ym Magillt, Mai 3, 1906.<\/p>\n

Yn 2002 cychwynodd Cyngor Ysgolion Sul yr arferiad o gyflwyno medal i rai oedd wedi rhoi cyfraniad arbennig, a hynny ar lefel genedlaethol, i waith yr ysgol Sul a chafwyd cytundeb Cyngor yr Eglwysi Rhyddion. Cyfwynwyd Medalau er Anrhydedd fel a ganlyn: Y Parchedig J Haines Davies, Elisabeth Lloyd James a Rheinallt Thomas, Elfed Hughes, Y Parchedigion Gareth Maelor Jones, Vincent Watkins, Huw John Hughes, Trefor Lewis, Edward David Morgan, Derwyn Morris Jones a Miss Beti Griffiths, Y Parchedigion Ddr Elfed ap Nefydd Roberts ac Angharad Roberts ac Arfon Jones, Y Parchedigion J Ronald Williams, Catrin ac Ifan Roberts a Mr Nigel Davies, Isoline Greenhalgh, Tom Dafis ac Idris Hughes.<\/p>\n

Ers 2018 daeth gweinyddu\u2019r cynllun Medalau Gee yn gyfangwbl o dan ofal Cyngor Ysgolion Sul. Dros y blynyddoedd bu Cyngor Eglwysi Rhyddion Gogledd Cymru a De Cymru (gan gyflwyno medalau Doris Bevan yn y de) yn gwneud y gymwynas honno ond wrth ddirwyn y ddau gyngor i ben penderfynwyd trosglwyddo\u2019r cyfrifoldeb i\u2019r Cyngor Ysgolion Sul. O 2018 ymlaen trefnwyd dau gyfarfod blynyddol, un yn y gogledd ac un yn y de yn ystod mis Medi. Ers y cyfnod clo penderfynwyd ymweld ag eglwysi lleol y sawl a oedd yn derbyn y fedal ac yn dilyn llwyddiant y cyfarfodydd hynny, penderfynwyd parhau gyda’r arfer o ymweld \u00e2 chynulleidfaoedd lleol i gyflwyno’r medalau. Gwahoddir ceisiadau am fedalau gan aelodau sydd dros 75 oed ac yn dal i fynychu\u2019r Ysgol Sul. Datblygiad pellach, wrth drosglwydo\u2019r cyfrifoldeb o\u2019r Cyngor Eglwysi Rhyddion i Cyngor Ysgolion Sul yw bod modd i aelodau o\u2019r Eglwys yng Nghymru hefyd wneud cais am fedalau. Mae croeso i Ysgolion Sul enwebu medalwyr ar unrhyw adeg o\u2019r flwyddyn ond rhaid i unrhyw gais ar gyfer y flwyddyn gyfredol fod mewn llaw erbyn diwedd Mehefin y flwyddyn honno a chyflwynir y medalau yn ystod mis Medi\/Hydref.
\n<\/div><\/div>\n

Sut i wneud cais ar gyfer derbyn medal<\/div>
\nMae croeso i ysgolion Sul enwebu medalwyr ar unrhyw adeg o’r flwyddyn ond rhaid i unrhyw gais ar gyfer y flwyddyn gyfredol fod mewn llaw erbyn diwedd Mehefin y flwyddyn honno a chyflwynir y medalau yn ystod mis Medi\/Hydref.<\/p>\n

Ers 2018 daeth gweinyddu’r cynllun Medalau Gee o dan ofal Cyngor Ysgolion Sul. Dros y blynyddoedd bu Cyngor Eglwysi Rhyddion Gogledd Cymru a De Cymru yn gwneud y gymwynas honno ond wrth ddirwyn y ddau gyngor i ben penderfynwyd trosglwyddo’r cyfrifoldeb i’r Cyngor Ysgolion Sul. Gwahoddir ceisiadau am fedalau gan aelodau sydd dros 75 oed ac yn dal i fynychu’r Ysgol Sul. Trefnir cyfarfodydd yn lleol i gyflwyno’r medalau, gan-amlaf yn eglwys\/capel y sawl sy’n derbyn y fedal. Cyflwynir y medalaru hyn rhwng mis Medi a’r Mawrth canlynol. Isod gweler ffurflenni cais i’w lawrlwytho a’u dychwelyd.<\/p>\n

Ffurflen Gais Medalau Gee (PDF)<\/a><\/p>\n

Ffurflen Gais Medalau Gee (Word)<\/a><\/div><\/div>\n

Cyfarfodydd 2025<\/div>
\nGWOBRWYO ENILLWYR MEDAL GEE 2025<\/strong>
\nEleni cyflwynir 9 o Fedalau Gee i\u2019r sawl a enwir isod. Diolchwn iddynt am eu ffyddlondeb a\u2019u gweithgarwch dros achos Iesu Grist, a llongyfarchwn hwy yn wresog iawn.<\/p>\n

David Elfed Davies, Capel Hermon, Cynwil Elfed
\nJ\u00ean Ebesezer, Capel Rhydfendigaid, Pontrhydfendigaid
\nAnn Evans, Eglwys Annibynnol Blaen y Coed
\nDavid James, Capel Salem Treganna Caerdydd
\nGillian James, Capel Salem Treganna Caerdydd
\nNeli Jones, Capel Rhydfendigaid, Pontrhydfendigaid
\nJane Richards, Capel Glasinfryn, Llanbedrgoch
\nAnn Williams, Capel Rhydfendigaid, Pontrhydfendigaid
\nJean Williams, Capel Rhydfendigaid, Pontrhydfendigaid<\/p>\n

Bydd cyfarfodydd cyflwyno’r medalau yn cael eu trefnu rhwng Medi 2025 a Mawrth 2026.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n<\/div><\/div>\n

Cyfarfodydd 2024<\/div>
\nGWOBRWYO ENILLWYR MEDAL GEE 2024<\/strong><\/p>\n

Yn 2024 cyflwynwyd 10 o Fedalau Gee i’r sawl a enwir isod. Diolchwn iddynt am eu ffyddlondeb a’u gweithgarwch dros achos Iesu Grist.<\/p>\n

Nerys Haf Biddulph – Rehoboth Prestatyn
\nAngela Skym – Capel Newydd Llanddarog
\nEleri Price – Jerusalem Cerigydrudion
\nDorothy Jones – Jerusalem Cerigydrudion
\nNesta Richards – Jerusalem Cerigydrudion
\nEnid Jones – Capel Pencae Llanarth
\nCatrin Bell – Tabernacl Caerdydd
\nEirlys Pritchard Jones – Tabernacl Caerdydd
\nBill Davies – Tabernacl Caerdydd
\nRuth Davies – Tabernacl Caerdydd<\/p>\n\n\t\t